A’DAN Z’YE OKUL SERVİSİ TAŞIMACILIĞI

Otobüsüm / Ekim 2017

Yakın dönemde Türkiye’nin gündemini bir hayli meşgul eden ve birçok insanın canının yanmasına sebep olan okul servis araçlarında yaşanan ölüm olayları ve kazalardan sonra okul servis taşımacılığını masaya yatırdık.

OKUL TAŞITI VE SERVİS HİZMETİ NASIL OLMALI?

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nca yürütülen Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği’ne göre bu mesleği icra eden kişilerin sorumluluklarını, araçların sahip olması gereken nitelikleri, velilere ve okul yönetimine düşen ödevlere dair detaylı bir araştırma ve inceleme yaptık. Okul servis taşımacılığında örnek olacak Çankaya İlköğretim Okulu’nun servis hizmetini yapan şoförlerinden bu işin niteliklerini ve hangi koşullarda yaptıklarını dinledik. Velilerin konuya bakışını sorduk ve bu hizmetin önemli bir ayağı olan Ankara Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası Başkanvekilinden işin standartlarını dinledik. Uzman görüşleri, mevzuat çalışmaları, servis şoförleri ve velilerin görüşleriyle zenginleştirdiğimiz dosyamızda okul servis taşımacılığına yönelik A’dan Z’ye her şey sizlerle...


Okulların açılmasıyla birlikte; öğrenci taşıyan servis araçlarının kiralanması, kimlerin bu araçlarda şoförlük yapabileceği, denetimlerin nasıl ve kimler tarafından yapılması gerektiği konularını içeren yönetmelik şartlarını incelemeye aldık. 28/8/2007 tarihli ve 26627 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce öğrenci taşımak için kullanılacak okul servis araçlarını, taşımacıları ve bu taşıma işlerinde çalışanları kapsıyor. Yönetmeliğe göre okul servis araçlarının kiralanmasından denetimlerinin yapılmasına ve güvenliğinin sağlanmasına kadar bütün aşamalarda okul yöneticilerine, ailelere ve ilgili bakanlıklara ciddi görevler düşüyor.


Taşıtlarda Aranan Şartlar Neler?

Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği’nin 4. Maddesi, taşımacılar tarafından okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda bulunması gereken şartları düzenliyor. Yönetmeliğin 4. Maddesine göre; (Değişik: RG 17/09/2009 – 27352) okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtların yaşları yirmi yaşından büyük olmamalıdır. Taşıtların yaşı fabrikasınca imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır. (Danıştay 8. Dairesinin 12.02.2010 tarihli ve Esas No: 2009/10048 Sayılı Kararı uyarınca 12 yaş şartı uygulanmaktadır.) Okul servis araçlarının arkasında “OKUL TAŞITI” yazısını kapsayan numunesine uygun renk, ebat ve şekilde reflektif bir kuşak bulundurulmalıdır. Okul servis aracının arkasında, öğrencilerin iniş ve binişleri sırasında yakılmak üzere en az 30 cm çapında kırmızı ışık veren bir lamba bulunmalı ve bu lambanın yakılması halinde üzerinde siyah renkte büyük harflerle “DUR” yazısı okunacak şekilde tesis edilmiş olmalı, lambanın yakılıp söndürülmesi tertibatı fren lambaları ile ayrı olmalıdır. Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda, öğrencilerin kolayca yetişebileceği camlar ve pencereler sabit olmalıdır. Okul servis araçlarının kapıları şoför tarafından açılıp kapatılabilecek şekilde otomatik (Havalı, Hidrolikli v.b.) olabileceği gibi; araç şoförleri tarafından elle kumanda edilebilecek şekilde (Mekanik) de olabilir. Otomatik olduğu takdirde, kapıların açık veya kapalı olduğu şoföre optik ve/veya akustik sinyallerle intikal edecek şekilde olmalıdır. Okul servis aracı; Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olmalıdır. Gerektiği hallerde ilgili meslek odası, okul veya işyeri ve öğrenci velileriyle haberleşebilmek için telsiz veya mobil telefon bulunmalıdır. Taşıtlarda görüntü ve müzik sistemleri taşıma hizmeti sırasında kullanılmamalıdır. Okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlar temiz, bakımlı ve güvenli durumda bulundurulmalı ve 6 ayda bir bakım ve onarımları yaptırılmakla birlikte; taşıtların cinsine göre Karayolları Trafik Yönetmeliğinin öngördüğü periyodik muayeneleri de yaptırılmış olmalıdır. Kimler Okul Servisi Hizmetini Verebilir? Yönetmeliğin 7. Maddesine göre; gerçek ve tüzel kişiler, birlikte taşıma hizmeti yapabilirler. Ancak, adlarına tescilli taşıtların koltuk sayısı, taşınacak toplam öğrenci sayısının (Değişik: RG 6/8/2013 – 28730) üçte birinden az olamaz. Bu husus kiralanma aşamasında Komisyon tarafından dikkate alınır.


Okul Servis Aracında Kiralama

Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği’nin 7. Maddesi Okul servis araçlarının kiralanmasını düzenliyor. İlgili maddeye göre; Okul servis araçlarının kiralanması; her yıl okul-aile birliği yönetim kurulu başkanının başkanlığında, okul-aile birliği yönetim kurulunca belirlenecek bir temsilci, okul-aile birliği yönetim kurulunca çocuğu servisle taşınan veliler arasından tespit edilecek dört veli, okul koruma derneği yönetim kurulunca belirlenecek bir temsilci ile varsa okul eğitim vakfı yönetim kurulunca belirlenecek bir temsilcinin katılımlarıyla oluşturulacak komisyon tarafından yapılıyor. Ancak, adlarına tescilli taşıtların koltuk sayısı, taşınacak toplam öğrenci sayısının beşte birinden az olamaz. Bu husus kiralanma aşamasında Komisyon tarafından dikkate alınır. Öğrenci velileri istemeleri halinde, çocuklarını herhangi bir okul servis aracı işleteni ile anlaşarak da taşıtabilirler. (Ek cümle: RG 6/8/2013 – 28730) Bu hakkın kullanılması halinde; ilgililerine/yararlananlara kamu hizmetinin sunulmasında ve okul alanının kullandırılmasında farklı muamelede bulunulamaz. Okul yönetimi ve yukarıda belirtilen komisyon, servis hizmetlerinin sağlıklı, düzenli ve disiplinli bir şekilde yürütülmesine yönelik olarak, aksaklığı tespit edilen hususları, hizmeti sürdüren taşımacının bağlı olduğu meslek odalarına en kısa zamanda bildirirler. Bu odalar kendi mevzuatlarınca disiplin işlemlerini yapar ve sonucu okul yönetimine bildirirler. Belirtilen şartlara uymayanların özel izin belgesi, söz konusu belgeyi düzenleyen kurum tarafından iptal edilir.


26 Yaş Sınırı

Yine Yönetmeliğin 8. Maddesine göre şoförler için 26 yaşından gün almış olmak, (Değişik: RG 17/09/2009 – 27352) rehber personel için 20 yaşını doldurmuş ve en az ilköğretim mezunu olmak şartını kaldırdı. (Danıştay 8. Dairesinin 12.02.2010 tarihli ve Esas No: 2009/10048 Sayılı Kararı uyarınca Rehber personel için 22 yaş ve en az lise mezunu olma şartı uygulanmaktadır.) Aynı maddede otobüs türü araçların kullanımında E sınıfı sürücü belgesi için en az 5 yıllık, minibüs türü araçların kullanımında B sınıfı sürücü belgesi en az 7 yıllık sürücü belgesine sahip olunması şart koşuluyor. Şoförlerin her beş yılda bir şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından almış ve sürücülerin SRC-2 (Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı) belgesine sahip olması yine 8. Madde’de yer alan önemli düzenlemelerdir.


Otobüsüm / Seçilmiş İçerikler


Otobüsüm Sayılar